“Ludzie płacą lekarzowi za pracę, za serce pozostają mu winni.” Lucius Annaeus Seneca Minor

Zespół antyfosfolipidowy

Już wiemy, że choroby immunizacyjne, potocznie nazywane immunologicznymi, stanowią plagę XXI wieku.  Ich podłoże polega na tym, że układ odpornościowy organizmu atakuje swoje komórki i tkanki.

Jedną z nich jest układowa choroba tkanki łącznej, czyli zespół antyfosolipidowy (APS ang.antiphospholipid syndrome). Według statystyk, pojawia się zdecydowanie częściej u kobiet, bo aż 3,5 raza częściej niż u mężczyzn. W jej przebiegu może pojawić się niebezpieczna dla zdrowia i życia zakrzepica. APS dzieli się na pierwotny oraz współistniejący z innymi jednostkami chorobowymi. Najczęściej są to nowotwory, reumatoidalne zapalenie stawów, Hashimoto, zakażenia lub inne choroby tkanki łącznej.

Niepokojące objawy

Istnieje szereg symptomów świadczących o tym, że w organizmie może zachodzić nieprawidłowy proces autoimmunizacyjny. Jest ściśle powiązany z tworzeniem się zakrzepów blokujących przepływ krwi przez naczynia krwionośne. Podejrzenie wystąpienia APS mogą nasuwać następujące sytuacje:

  • owrzodzenia lub zasinienie skóry;
  • problemy neurologiczne (kłopoty z pamięcią, migrenowe bóle głowy, udar);
  • niedonoszone ciąże, czyli tzw. niepowodzenia położnicze związane z nieprawidłowym przepływem krwi przez łożysko);
  • zapalenie mięśnia sercowego;
  • małopłytkowość;
  • nagła utrata wzroku lub słuchu.

Mogą pojawić się w przebiegu choroby nowotworowej lub po szczepieniu czy zwykłej infekcji.

Metody leczenia

Sposób leczenia zależy od tego, czy u danego pacjenta wystąpiły już problemy zakrzepowe. Jeśli nie doszło jeszcze do powikłań na tym tle, najczęściej stosowana jest terapia kwasem acetylosalicylowym lub hydroksychlorchiną. Bardzo ważny jest jednak wcześniejszy wywiad z chorym i oszacowanie przez specjalistę ryzyka wystąpienia zakrzepów. W przypadku pacjentów, do których doszło już do powikłań zakrzepowych, leczenie polega na wprowadzeniu na stałe leków przeciwzakrzepowych. Podczas brania tego preparatu należy być pod stałą kontrolą lekarza i regularnie badać poziom INR, informujący o czynności układu krzepnięcia. U chorych z problemem małopłytkowości lub chorobą tkanki łącznej stosuje się glikokortykosteroidy.

Profilaktyka

Działania profilaktyczne uwzględniają rezygnację z przyjmowania doustnej antykoncepcji hormonalnej oraz ścisła kontrola hormonalnej terapii zastępczej. Bardzo ważna jest obserwacja nadciśnienia tętniczego, poziomu cholesterolu oraz zrezygnowanie z palenia papierosów.

Ciąża

Ta jednostka chorobowa może niestety powodować niepowodzenia położnicze, do których należą:

  • zahamowanie wzrostu płodu,
  • niewydolność łożyska;
  • przedwczesny poród;
  • komplikacje, w tym stan przedrzucawkowy;
  • poronienia samoistne lub obumarcie płodu.

Pacjentki dotknięte zespołem antyfosfolipidowym mają szansę na szczęśliwe donoszenie ciąży i połóg. Są jednak objęte szeregiem badań kontrolnych oraz indywidualnie dobranym sposobem leczenia. Cały proces zależy od wykonanych badań oraz historii położniczej kobiety. Tego typu terapia trwa przez całą ciążę oraz pierwsze 6 tygodni po porodzie.