“Ludzie płacą lekarzowi za pracę, za serce pozostają mu winni.” Lucius Annaeus Seneca Minor

Choroba Perthesa

choroba pertchesa

Występująca głównie u dzieci w wieku od 3 do 14 roku życia, choroba Perthesa jest jedną z odmian jałowych martwic kości. Czym się objawia i jak ją leczyć?

Choroba Perthesa (choroba Legga-Calvégo-Perthesa), zwana również osteochondrozą młodzieńczą głowy kości udowej (z łac. osteochondrosis coxae iuvenilis), to, jak zostało powiedziane już wcześniej, jedna z odmian jałowych martwic kości. W przypadku choroby Perthesa martwica obejmuje głowę kości udowej.

Szacuje się, że choroba dotyczy głównie dzieci, w przeważającej części chłopców, w wieku od 3 do 14 lat, choć najczęściej choroba przejawia się w granicach 5/6 roku życia. Uznaje się, że choroba powstaje na skutek zaburzeń hormonalnych lub licznych anomalii pojawiających się w obrębie naczyń krwionośnych zlokalizowanych przy kości udowej.

Trwająca około od 3 do 4 lat choroba, może przebiegać w kilku etapach. Przy czym należy pamiętać, że nieleczona może przynieść poważne konsekwencje.

  • I stadium – trwający około 2 miesięcy etap wczesny choroby,
  • II stadium – martwica – ten etap trwa zwyczajowo przez okres od 6 do 18 miesięcy,
  • III stadium – regeneracja – trwa od 6 miesięcy do nawet roku czasu,
  • IV stadium – odbudowa i utrwalenie zmian.

Choroba Perthesa – przyczyny

Jak już wcześniej powiedziano, na powstanie choroby wpływ mogą mieć nie tylko zaburzenia hormonalne, ale również i anomalie w obrębie naczyń krwionośnych zlokalizowanych przy kości udowej.

Czynnikami sprzyjającymi powstaniu choroby są również:

  • przebyte urazy kości udowej,
  • otyłość dziecka,
  • zbyt szybki wzrost,
  • zaburzony proces kostnienia szyjki główki kości udowej,
  • przewlekłe stany zapalne kości udowej,
  • niektóre leki sterydowe.

Choroba Perthesa i jej objawy

Jeśli dziecko zaczyna utykać, jeśli skarży się na dolegliwości bólowe ze strony stawu biodrowego, bądź kolana, należy bezwłocznie skontaktować się z lekarzem rodzinnym, bądź ortopedą.

Niepokojącymi objawami mogą być również:

  • ograniczona ruchomość stawu biodrowego,
  • utykanie,
  • ograniczenie rotacji zewnętrznej uda,
  • mniejszy pośladek po stronie bolesnego uda,
  • widoczne skrócenie chorej kończyny,
  • przykurcz zgięciowo-przywiedzeniowy,
  • sztywność biodra,
  • dodatni wynik testu Patrick (test na odwiedzenie stawu).

Choroba Perthesa i jej powikłania

W przypadku, kiedy choroba jest zbyt późno zdiagnozowana lub leczenie przeprowadzone było nieprawidłowo, może dojść od powikłań. A w szczególności do:

  • skrócenia chorej kończyny,
  • zaburzenia chodu,
  • przykurczu i ograniczenia ruchomości stawu biodrowego.

Diagnostyka choroby

Rozpoznanie choroby zostaje ustalone na podstawie badania lekarskiego, a także na podstawie:

  • testu Patricka,
  • prześwietlenia RTG (w obrazie widoczne jest pogrubienie szyjki kości udowej, spłaszczenie głowy kości udowej i ubytek podkorowy występujący w jej przedniej części nasady),
  • badania ultrasonograficznego.

Martwica kości udowej i jej leczenie

Leczenie choroby uzależnione jest przede wszystkim od stopnia rozwoju choroby.

Najczęściej zalecane jest stałe odciążenie uda na okres nawet kilku lat w postaci gipsu biodrowego, łuski biodrowej lub tzw. aparatu “Thomasa”.

Ważnym jest równiez stała rehabilitacja i regularne ćwiczenia.

W tym:

  • fizjoterapia ( w szczególności laser punktowy i magnetronik),
  • ćwiczenia bierne,
  • ćwiczenia czynne w odciążeniu.

W wielu przypadkach prowadzone jest również leczenie ułożeniowe z wyciągiem pośrednim, mające na celu  likwidację przykurczów i zaników mięśniowych.

W przypadku, kiedy fizjoterapia nie przyniesie oczekiwanych rezultatów lub choroba jest mocno posunięta, wskazanym będzie leczenie operacyjne w postaci osteotomii szpotawiającej, a także osteotomia Saltera.